Tadilat Bitti, Gider Akmıyor
Banyo yenilendi, mutfak değişti, eski fayanslar kırılıp yenileri döşendi. Ekip gitti, birkaç gün ya da birkaç hafta sonra lavabo yavaş akmaya, duş gideri su tutmaya, klozet geri tepmeye başladı. Bu tablo İstanbul'da kırım ve yenileme sonrası en sık karşılaştığımız arızalardan biridir. Çoğu zaman sebep yeni tesisatın kendisi değil, tadilat sırasında gidere kaçan malzemedir.
Bu yazıda tadilat kaynaklı tıkanmanın neden oluştuğunu, sıradan bir tıkanıklıktan neden farklı olduğunu, nasıl teşhis edildiğini ve bir sonraki tadilatta nasıl önleneceğini anlatıyoruz.
Gidere Neler Kaçar?
Tadilat sırasında gidere giden malzemenin büyük kısmı fark edilmeden gider. Ama hepsi suyla birlikte akıp gitmez:
- Çimento esaslı harç ve şap artığı: Kovada kalan harç, mala ve kova yıkama suyuyla birlikte lavaboya veya tuvalete dökülür. Su içinde de prizini almaya devam eder ve boru içinde taşlaşır.
- Alçı ve sıva artığı: Alçı hızlı sertleşir. Gidere dökülen alçılı su, boru çeperine yapışan sert bir kabuk bırakır.
- Fayans yapıştırıcısı ve derz dolgusu: Çimento esaslı yapıştırıcı ve derz artıkları harçla aynı şekilde davranır. Derz süngerinin lavaboda sıkılması bile zamanla birikim yapar.
- Boya ve astar kalıntısı: Rulo ve fırça yıkama suyu borunun içinde ince bir film bırakır; bu film başka malzemenin tutunmasını kolaylaştırır.
- Moloz tozu, kum ve küçük parçalar: Kırım sırasında açık bırakılan duş gideri, yer süzgeci veya sökülmüş klozetin çıkış ağzı moloz için doğrudan bir giriş kapısıdır. Fayans kırığı, beton parçası ve kum bu ağızlardan hatta düşer.
Malzeme Hattın Neresinde Birikir?
Tadilat kaynaklı birikim rastgele yerlerde değil, akışın yavaşladığı veya yön değiştirdiği noktalarda toplanır:
- Sifon ve yer süzgeci altı: İlk tutunma noktasıdır. Buradaki birikim genellikle tesisatçının sökme takma ile temizleyebileceği seviyededir.
- Dirsekler ve yön değişimleri: Su dirsekte hız kaybeder, ağır parçacıklar dirseğin dibine oturur.
- Hattın en alçak noktası ve eğimin azaldığı bölümler: Kum ve moloz tozu burada çöker, üstüne gelen harç onu bağlar.
- Rögar ve muayene bacaları: Bina dışına çıkan malzeme rögar tabanında ve kanal ağzında kalır.
- Çekvalf: Hatta çekvalf varsa, kapağın oturduğu yerde biriken sert malzeme klapenin kapanmasını veya açılmasını engelleyebilir.
Sıradan Tıkanıklıktan Farkı Ne?
Saç, sabun ve yağ kaynaklı tıkanıklık yumuşaktır; spiral makine onu delip parçalar, su da parçaları alıp götürür. Tadilat kaynaklı tıkanıklık ise taş gibidir.
| Özellik | Saç, yağ, sabun tıkanıklığı | Tadilat kaynaklı tıkanıklık |
| Malzemenin yapısı | Yumuşak, lifli veya yağlı | Sertleşmiş harç, alçı, yapıştırıcı, kum ve moloz |
| Oluşma süresi | Aylar içinde yavaş yavaş | Tadilattan günler veya haftalar sonra |
| Spiral makinenin etkisi | Çoğu zaman yeterli | Delik açar ama malzeme hatta kalabilir |
| Tekrarlama riski | Kullanım alışkanlığına bağlı | Kalan sert birikim yüzünden yüksek |
| Kimyasal açıcının etkisi | Sınırlı | Etkisiz, boruya zarar verebilir |
| Doğru teşhis | Çoğu zaman belirtiden anlaşılır | Kameralı görüntüleme gerekir |
Kimyasal gider açıcılar sertleşmiş harç, alçı ve yapıştırıcıyı çözmez. Üstelik hatta bekleyen kimyasal boruya ve contalara zarar verebilir, sonradan hatta çalışacak ekip için de risk oluşturur. Bu tür bir tıkanıklıkta kimyasal denemek yerine doğrudan tespit yaptırmak daha doğrudur.
Teşhis: Kameralı Görüntüleme
Tadilat sonrası tıkanmada ilk soru, malzemenin nerede ve ne kadar olduğudur. Bunu tahminle değil, hatta kamera sürerek görürüz. Kamera görüntüsünde şunlar netleşir:
- Birikimin hattın hangi metresinde, hangi dirsekte veya rögarda olduğu
- Malzemenin gevşek çamur mu, yoksa çepere yapışmış sert kabuk mu olduğu
- Borunun kesitinin ne kadarının kapandığı
- Borunun kendisinde çatlak, kırık veya çökme olup olmadığı
Giderden gelen fokurdama ve geri tepme sesleri de bazen hattın kısmen daraldığının ilk işaretidir. Bu belirtiyi ayrıca ele aldık: basaltyapi.com/blog/giderden-fokurdama-sesi-geliyor
Temizleme ve Onarım Seçenekleri
Kesin yöntem keşif ve kamera görüntüsünden sonra belirlenir. Genel olarak üç yol vardır:
Hidrojet ile Temizleme
Gevşek kum, moloz tozu ve henüz tam sertleşmemiş birikim, yüksek basınçlı suyla hattan sökülüp rögara doğru atılır. Kum ve çamur ağırlıklı birikimlerde çoğu zaman yeterlidir. Detaylar: basaltyapi.com/kanal-acma-temizleme
Kırıcı Uçla Temizleme
Çepere yapışmış, taşlaşmış harç ve yapıştırıcı için kırıcı veya kazıyıcı uçlar kullanılır. Sert kabuk parça parça kırılır, ardından hat yıkanarak parçalar dışarı alınır. İşlem sonunda kamera tekrar sürülerek hattın temizlendiği kontrol edilir.
Boru Parçasının Değişimi
Birikim borunun kesitini tamamen kapatmışsa, malzeme boruyla bütünleşmişse veya temizleme sırasında borunun hasarlı olduğu görülürse, ilgili boru parçasının değiştirilmesi gerekebilir. Bina dışındaki hatlarda ve rögar bağlantılarında bu onarımı biz yaparız. Detaylar: basaltyapi.com/kanalizasyon-tuneli/kanalizasyon-tamiri
Kim Ne Yapar?
İşin sınırlarını baştan net koymak, doğru ekibi çağırmanızı sağlar.
| İş | Kim yapar |
| Sifon, lavabo, klozet sökme ve takma | Tesisatçı |
| Daire içi tesisat değişikliği | Tesisatçı |
| Kameralı hat görüntüleme | Baş Altyapı |
| Kanal açma, hidrojet ve kırıcı uçla temizlik | Baş Altyapı |
| Bina dışı hat, rögar ve kanalizasyon tamiri | Baş Altyapı |
| İç mekan kırım ve moloz toplama | Baş Altyapı |
Önleme Kontrol Listesi
Tadilat kaynaklı tıkanmanın en ucuz çözümü, hiç oluşmamasıdır. Kırım başlamadan önce şu maddeleri ekibinizle konuşun:
- Gider ağızlarını kapatın: Kırım başlamadan önce duş gideri, yer süzgeci, lavabo ve sökülen klozetin çıkış ağzı tapa veya sağlam bir örtüyle kapatılmalı, kapak bantla sabitlenmelidir.
- Harç ve yapıştırıcı kovalarını gidere dökmeyin: Kova artığı bir torbaya veya moloz çuvalına boşaltılmalı, lavabo ve tuvalet hiçbir zaman kova boşaltma yeri olarak kullanılmamalıdır.
- Yıkama suyunu çökeltme kovasında bekletin: Mala, kova ve fırça yıkama suyu ayrı bir kovada bekletilir; dibe çöken malzeme moloza atılır, yalnızca üstteki berrak su uzaklaştırılır.
- Boya ve astar rulolarını lavaboda yıkamayın: Yıkama için ayrı bir kap kullanılmalıdır.
- Molozu gider ağzından uzak toplayın: Kırım molozu açık giderlerin yanına yığılmamalı, düzenli olarak çuvallanmalıdır.
- İş bitiminde hattı kontrol edin: Tapalar söküldükten sonra her gidere bol su verilerek akış gözlenmeli; şüphe varsa ekip gitmeden kamera ile kontrol yaptırılmalıdır.
- Sözleşmede konuşun: Tadilat ekibiyle anlaşırken gider ağızlarının korunması, harç artıklarının gidere dökülmemesi ve iş sonu akış kontrolü maddelerini önceden konuşup yazılı hale getirmek, sonradan çıkacak tartışmaları azaltır.
Kiracı, Ev Sahibi ve Apartman İçin Kısa Not
Tıkanıklık yalnızca sizin dairenizde, tek bir giderdeyse sorun büyük olasılıkla daire içi hattadır. Ancak alt katlarda da belirti varsa, bodrumdan koku geliyorsa veya birden fazla daire etkileniyorsa, malzeme apartmanın ortak hattına ulaşmış olabilir. Bu durumda müdahaleden önce apartman yönetimiyle iletişime geçin ve arızanın hangi hatta olduğunu birlikte netleştirin. Hat seviyelerini ayırt etmek için: basaltyapi.com/blog/apartman-kanalizasyon-arizasi-hangi-hatta
Kiracıysanız tadilat sonrası ortaya çıkan tıkanıklığı ev sahibinize vakit kaybetmeden bildirin; tadilatı kimin yaptırdığı ve tarihleri gibi bilgileri not edin.
Tadilat Sonrası Tıkanıklık İçin Arayın
Tadilattan sonra gideriniz yavaş akıyor, su tutuyor veya tıkanıp açıldıktan sonra yeniden tıkanıyorsa, hattı kamerayla görüntüleyip birikimin yerini ve boyutunu tespit edelim. Hidrojet, kırıcı uçla temizlik veya gerekirse boru onarımından hangisinin uygun olduğunu görüntüye bakarak açıkça anlatalım. Yeni bir tadilata başlıyorsanız kırım ve moloz toplama işini gider ağızlarını koruyarak yapalım.
Keşif ve bilgi için: 0551 052 95 16Projeniz İçin Teklif Alın
Bu konuda profesyonel destek almak ister misiniz? Ücretsiz keşif için hemen iletişime geçin.
