Kanalizasyona Ne Atılmaz? Islak Mendil, Kızartma Yağı, Kedi Kumu, İnşaat Atığı ve Tıkanıklığa Yol Açan Alışkanlıklar

Tıkanıklığın Çoğu Alışkanlıktan Başlar

Kanalizasyon tıkanıklıklarının önemli bir kısmı borunun eskimesinden ya da hatalı döşenmesinden değil, gidere giden şeylerden kaynaklanır. Lavaboya dökülen kızartma yağı, klozete atılan ıslak mendil, banyo giderinden akan kedi kumu tek başına bir şey yapmaz gibi görünür. Ama bu atıklar hattın içinde birikir, birbirine tutunur ve bir gün su akmaz hale gelir.

Bu yazıda evde, apartmanda ve işyerinde kanalizasyona neyin atılmaması gerektiğini, bu atıkların hattı neden tıkadığını ve yerine ne yapılması gerektiğini anlatıyoruz.

Neden Tıkar? Dört Temel Mekanizma

Yağ soğuyunca sertleşir

Sıcak kızartma yağı lavaboya dökülürken sıvıdır ve akıp gidiyor gibi görünür. Ancak boru içinde soğudukça koyulaşır, borunun çeperine yapışır. Üzerine gelen yemek artığı, sabun ve deterjan bu tabakaya tutunur. Zamanla boru kesiti daralır ve yağ, taş gibi sert bir kütleye dönüşür.

Islak mendil dağılmaz

Tuvalet kağıdı suda kısa sürede dağılacak şekilde üretilir. Islak mendil, makyaj pamuğu, hijyenik ped ve kağıt havlu ise dağılmaz. Bu malzemeler dirseklerde, eğimin azaldığı noktalarda ve rögar girişlerinde takılır, birbirine dolanarak bir tıkaç oluşturur. Üzerine "tuvalete atılabilir" yazan ürünler de hatta beklenenden çok daha yavaş dağılabilir.

Kum ve harç çöker

Kedi kumu, inşaat kumu, harç ve alçı suyla birlikte akar ama akışın yavaşladığı yerde dibe çöker. Kedi kumu suyu emip şişer ve topaklanır; harç ve alçı ise boru içinde sertleşir. Bu tür birikim yumuşak tıkanıklıklardan farklıdır ve çoğu zaman makineyle delinse bile çeperde kalır.

Kök ve bahçe atığı

Yaprak, çim, toprak ve dal parçaları bahçedeki rögar ve süzgeçlerden hatta girer. Ağaç kökleri ise boru eklerindeki küçük açıklıklardan içeri sızar ve hattın içinde büyür. Kök sorununu ayrı bir yazıda anlattık: basaltyapi.com/blog/kanalizasyon-borusuna-agac-koku-girmesi

Mutfakta Dikkat Edilecekler

Mutfak gideri, yağ nedeniyle en hızlı tıkanan giderlerden biridir.

Kızartma ve yemek yağı: Lavaboya dökmeyin. Soğuduktan sonra kapaklı bir şişede biriktirip atık yağ toplama noktalarına verin. Atık yağın nereye teslim edileceğini bulunduğunuz yerin belediyesinden öğrenebilirsiniz.
Tava ve tencere yağı: Yıkamadan önce kağıt havluyla silin, kağıdı çöpe atın.
Yemek artığı: Tabakları lavaboda değil, önce çöpe sıyırarak temizleyin. Pirinç, makarna ve ekmek suda şişer.
Kahve telvesi ve çay posası: Suda dağılmaz, dibe çöker. Çöpe atılmalıdır.
Yumurta kabuğu ve kemik: Lavabo gideri bunlar için değildir.

Lavabonun altındaki sifon süzgeci küçük parçaları tutar ama yağı tutmaz. Yağ bu yüzden hattın ilerisinde, çoğu zaman bina dışındaki rögar ve bağlantılarda birikir.

Banyo ve Tuvalette Dikkat Edilecekler

Klozet, tuvalet kağıdı ve insan atığı dışında hiçbir şey için uygun değildir.

Islak mendil, makyaj pamuğu, kulak çubuğu: Çöpe atılmalıdır.
Hijyenik ped ve bebek bezi: Suyu emip şişer, hattı kısa sürede kapatır.
Kedi kumu: Topaklanan türleri özellikle tehlikelidir. Klozete veya duş giderine dökülmemelidir.
Saç: Duş ve lavabo giderinde sabunla birleşerek lifli bir tıkaç oluşturur. Gider süzgeci kullanmak bu sorunu büyük ölçüde azaltır.
İlaç ve kimyasal ürünler: Gidere değil, eczanelerin ve ilgili toplama noktalarının yönlendirdiği şekilde uzaklaştırılmalıdır.

---

Bahçe, Avlu ve Rögar

Bahçedeki rögar ve süzgeçler çoğu zaman temizlik sırasında pratik bir atma noktası gibi görülür. Oysa bu noktalar doğrudan hatta bağlıdır.

Yaprak ve çim biçme artığını rögara veya mazgala süpürmeyin.
Toprak, çakıl ve kumu süzgece itmeyin; yağmurda bu malzeme zaten hatta girer.
Bahçe süzgeçlerinin ızgaralarını ve tortu sepetlerini düzenli temizleyin.
Rögar kapakları sıkı ve sağlam olmalıdır; açık veya kırık kapaktan hatta toprak ve taş düşer.

Rögar kapağını kontrol ederken içine girmeyin; kapalı kuyularda gaz birikebilir.

Tadilat ve İnşaat Atığı

Tadilat sırasında harç, alçı, fayans yapıştırıcısı, derz dolgusu ve boya kalıntısının gidere dökülmesi en sert ve en zor açılan tıkanıklıklara yol açar. Kova ve mala yıkama suyu bile dibe çöken malzeme taşır. Kırım sırasında açık bırakılan duş gideri ve sökülmüş klozetin ağzı moloz için doğrudan giriş kapısıdır.

Bu konuyu tüm ayrıntısıyla ve önleme listesiyle anlattık: basaltyapi.com/blog/tadilat-sonrasi-gider-tikanmasi

Kimyasal Gider Açıcı Neden Önerilmez?

Market raflarındaki kimyasal gider açıcılar kısa vadede çözüm gibi görünebilir. Ancak:

Sertleşmiş yağı, harcı, alçıyı ve kumu çözmez.
Islak mendil ve ped gibi lifli tıkaçları dağıtmaz.
Hatta bekleyen kimyasal boruya ve contalara zarar verebilir.
Farklı ürünlerin birbirine karışması tehlikeli olabilir.
Hatta kimyasal varken açma işlemi yapan ekip için risk oluşturur.

Tıkanıklık tekrar ediyorsa kimyasal denemek yerine tıkanıklığın nerede ve neden olduğunu tespit ettirmek daha doğrudur.

Atık, Neden Sorun, Ne Yapılmalı

Atık	Neden sorun	Ne yapılmalı
Kızartma ve yemek yağı	Soğuyunca boru çeperinde sertleşir, diğer atıkları tutar	Şişede biriktirip atık yağ toplama noktalarına verin
Islak mendil ve makyaj pamuğu	Suda dağılmaz, dirseklerde dolanır	Çöpe atın
Hijyenik ped ve bebek bezi	Suyu emip şişer, hattı kapatır	Çöpe atın
Kedi kumu	Topaklanır, dibe çöker	Torbalayıp çöpe atın
Kahve telvesi ve yemek artığı	Dibe çöker, yağla birleşir	Çöpe veya kompost kutusuna atın
Saç	Sabunla birleşip lifli tıkaç olur	Gider süzgeci kullanın, süzgeci düzenli temizleyin
Harç, alçı ve yapıştırıcı	Boru içinde sertleşir	Kovada çöktürüp moloza atın
Boya ve astar	Boruda film bırakır, diğer atıklar tutunur	Ayrı kapta yıkayın, atığı uygun şekilde uzaklaştırın
Yaprak, çim ve toprak	Rögar ve hatta birikir	Bahçe atığı olarak toplayın
İlaç ve kimyasallar	Hattı ve çevreyi kirletir	Eczane veya ilgili toplama noktalarına danışın

---

Apartman Yönetimleri İçin Not

Apartmanlarda tek bir dairenin alışkanlığı tüm binanın ortak hattını etkiler. Ortak kolon ve bodrumdaki toplayıcı hat tıkandığında en alt kattaki daireler ve bodrum geri tepmeden zarar görür.

Yönetim panosuna kısa ve anlaşılır bir uyarı asmak, özellikle yağ ve ıslak mendil konusunda farkındalık yaratır.
Tadilat yapan dairelere gider ağızlarını kapatmaları ve harç atığını gidere dökmemeleri hatırlatılmalıdır.
Bodrumdaki rögar ve temizleme ağızları belirli aralıklarla kontrol edilmelidir.
Hatta temizleme ağzı yoksa, tıkanıklık anında müdahale zorlaşır. Bodrum ve bina çıkışında temizleme ağzı bulunması bakımı kolaylaştırır: basaltyapi.com/altyapi/temizleme-agzi-montaji

Arızanın daire içi hatta mı, ortak hatta mı olduğunu ayırt etmek için: basaltyapi.com/blog/apartman-kanalizasyon-arizasi-hangi-hatta

Tıkanıklık Belirtileri ve Ne Zaman Usta Çağrılmalı?

Hattın daralmaya başladığını şu belirtilerden anlayabilirsiniz:

Lavabo, duş veya klozet her zamankinden yavaş akıyor.
Giderden fokurdama ve gurultu sesi geliyor.
Bir giderin suyu başka bir giderden çıkıyor.
Giderden veya rögardan kanalizasyon kokusu geliyor.
Bodrumdaki süzgeçten ya da alt kattaki giderlerden su geri basıyor.

Tek bir lavabo yavaş akıyorsa sorun büyük olasılıkla sifon veya daire içi tesisattadır; bu iş tesisatçının işidir. Ancak birden fazla gider etkileniyorsa, tıkanıklık sık sık tekrar ediyorsa ya da rögardan taşma varsa hattın kendisinde bir sorun vardır. Bu durumda kanal açma ve temizleme gerekir: basaltyapi.com/kanal-acma-temizleme

Tıkanıklık açıldıktan sonra kısa sürede geri dönüyorsa, hattı kamerayla görüntüleyip birikimin yerini ve türünü görmek gerekir. Yağ birikimi, kök, mendil tıkacı veya boru hasarı kamerada net olarak ayırt edilir: basaltyapi.com/kanalizasyon-tuneli/kamerali-tikanik-acma

Firmamız vidanjör ve ilaçlama hizmeti vermez; foseptik boşaltma gerekiyorsa lisanslı vidanjör hizmeti alınmalıdır. Biz hat açma, kameralı tespit ve bina dışı hat onarımı yaparız.

Ücretsiz Keşif İçin Arayın

Gideriniz sık sık tıkanıyor, rögarınız taşıyor veya apartmanınızın ortak hattında sorun olduğunu düşünüyorsanız hattı yerinde inceleyelim, gerekiyorsa kamerayla görüntüleyip tıkanıklığın nedenini birlikte görelim.

Ücretsiz keşif ve bilgi için: 0551 052 95 16