Temel Bohçalama Nedir?
Temel bohçalama, bir binanın temel plağının ve bodrum perde duvarlarının alttan ve yanlardan su yalıtım membranıyla kesintisiz sarılmasıdır. Adını, bina temelinin bir bohça gibi dört bir yandan kapatılmasından alır. Amaç, yeraltı suyunun ve zemin neminin betonla hiç temas etmemesidir.
Bohçalama su yalıtımı yeni yapılarda, temel betonu dökülmeden önce başlar. Bu yüzden en ucuz ve en etkili yalıtım, inşaatın başında yapılandır; bina bittikten sonra temel plağının altına ulaşmak artık mümkün değildir.
Bohçalama Ne Zaman Gerekir?
- Bodrum katı olan her yeni binada
- Yeraltı su seviyesinin yüksek olduğu ya da dere yatağına yakın parsellerde
- Killi, su tutan zeminlerde
- Eğimli arazide, yamaçtan gelen suyun bina arkasına yığıldığı yerlerde
- Asansör kuyusu ve kuyu temel gibi temel kotunun altına inen bölümlerde
Temel Bohçalama Detayı: Katman Sırası
Aşağıdaki sıra, sahada en yaygın uygulanan temel bohçalama detayıdır. Proje ve zemin raporuna göre değişebilir.
Temel altı
- Sıkıştırılmış zemin ve grobeton: Temel altına 10 cm civarında grobeton (düşük dozlu tesviye betonu) dökülür. Membranın serileceği yüzey düz ve temiz olmalıdır.
- Astar: Bitümlü astar, membranın betona yapışmasını sağlar.
- Çift kat bitümlü membran: Birinci kat serilir, ikinci kat bindirmeleri birinci katın bindirmelerine denk gelmeyecek şekilde kaydırılarak uygulanır. Bindirmeler tipik olarak yan birleşimlerde 10 cm, uç birleşimlerde 15 cm civarında tutulur.
- Koruma şapı: Membranın üzerine ince bir koruma betonu dökülür. Bu katman olmazsa donatı yerleştirilirken ve beton dökülürken membran delinir.
- Temel betonu: Koruma şapının üzerine temel donatısı kurulur ve temel dökülür.
Perde duvarlar
- Bekleme payı: Temel altındaki membran, temel kenarından dışarı taşırılarak bırakılır; perde yalıtımıyla bu pay üzerinden birleştirilir. Bohçanın kesintisiz olması bu birleşime bağlıdır.
- Yüzey hazırlığı: Perde beton kalıbı alındıktan sonra kalıp teli delikleri ve segregasyonlu bölgeler tamir edilir, köşelere pah yapılır.
- Astar ve çift kat membran: Perde yüzeyi temel altıyla aynı mantıkla kaplanır.
- Drenaj levhası: Membranın üzerine kabartmalı drenaj levhası çekilir.
- Temel drenajı: Perde dibine, temel kotunda delikli drenaj borusu, çakıl ve jeotekstil ile drenaj hattı döşenir.
Perde Duvar Drenajı ve Drenaj Levhası Uygulaması
Bohçalama suyu betondan uzak tutar; drenaj ise suyu membranın önünden alıp götürür. İkisi birbirinin yerine geçmez.
Drenaj levhası uygulaması, perde yalıtımını iki şekilde korur. Birincisi, geri dolgudaki taş ve moloz membrana doğrudan değmez. İkincisi, kabartmalar arasında kalan boşluk, perde boyunca inen suyun basınç oluşturmadan dipteki drenaj borusuna ulaşmasını sağlar. Drenajsız bohçalamada su perde dibinde birikir ve membran sürekli basınç altında kalır; en küçük bindirme hatası sızıntıya dönüşür.
Drenaj hattının nasıl döşendiğini ayrı bir yazıda anlattık: basaltyapi.com/blog/drenaj-borusu-nasil-dosenir
Kuyu Temel ve Asansör Kuyusu Su Yalıtımı
Asansör kuyusu ve kuyu temel, binanın en derin noktasıdır; yeraltı suyuyla ilk ve en uzun süre temas eden yer de burasıdır. Bu yüzden bohçalamanın en çok hata kaldıran değil, en çok hata cezalandıran bölümüdür.
Uygulamada dikkat edilenler:
- Kesintisizlik: Kuyu tabanı ve duvarları, ana temel bohçalamasıyla aynı membran sistemiyle ve bekleme paylarıyla birleştirilir. Kuyunun ayrı bir "kutu" gibi yalıtılıp ana temele bağlanmaması en sık görülen hatadır.
- Köşe ve ek yerleri: Kuyunun iç köşeleri dar ve çoktur; her köşe pahlanır ve ek şeritle güçlendirilir.
- Beton detayları: Kuyu ile temel plağı arasındaki soğuk derzlere su tutucu bant konması, yalıtımın arkasında ikinci bir güvenlik oluşturur.
- Mevcut binada: Su alan bir asansör kuyusunda dıştan müdahale çoğu zaman mümkün değildir; enjeksiyon ve içeriden uygulanan kristalize yalıtımlarla sızıntı kesilir, gerekiyorsa kuyu dibine toplama çukuru ve pompa yapılır.
Mevcut Binada Bohçalama Yapılabilir mi?
Hayır. Bohçalama, temel plağının altından başladığı için ancak temel dökülmeden önce yapılabilir. Mevcut binada temel plağının altına ulaşmak mümkün değildir.
Mevcut binada yapılan iş, bina çevresinin temel kotuna kadar kazılması ve perde betona dıştan su yalıtımı ile temel drenajı uygulanmasıdır. Pratikte bohçalamanın perde kısmını sonradan yapmak anlamına gelir ve bodrum su sorunlarının büyük bölümünü çözer. Kazının mümkün olmadığı yerlerde ise enjeksiyon ve içeriden sürme yalıtım devreye girer.
Temelden su çıkan binada hangi yolun seçileceğini anlattığımız yazı: basaltyapi.com/blog/temelden-su-cikiyor-drenaj-mi-bohcalama-mi
Şantiyede Kontrol Listesi
Bohçalama, temel betonu döküldükten sonra görünmez hale gelir. Hatalar ancak bodrum su almaya başladığında ortaya çıkar; o noktada düzeltmek çok pahalıdır. Bu yüzden her aşamada şu kontroller yapılmalıdır:
- Membran serilmeden önce: Grobeton yüzeyi kuru, düz ve keskin çıkıntılardan arındırılmış mı?
- Membran serildikten sonra: Bindirmeler kaydırılmış mı, şalümo ile tam yapışmış mı, kabarma veya yanık var mı?
- Koruma şapından önce: Bekleme payları temel kenarından yeterince taşırılmış ve korunmuş mu?
- Perde yalıtımında: Kalıp teli delikleri kapatılmış, köşeler pahlanmış mı; bekleme payı ile perde membranı kesintisiz birleşmiş mi?
- Geri dolgudan önce: Drenaj levhası ve drenaj hattı yerinde mi, hat deşarj noktasına su testiyle bağlanmış mı?
Bohçalamada Sık Yapılan Hatalar
| Hata | Sonucu |
| Tek kat membran | Bindirme hatası doğrudan sızıntıya dönüşür |
| Koruma şapı yapılmaması | Donatı ve beton dökümü membranı deler |
| Bekleme payının kesilmesi | Temel ile perde yalıtımı birleşemez |
| Drenaj levhası yerine doğrudan toprak dolgu | Taş membranı yırtar, su perde dibinde birikir |
| Drenaj hattı yapılmaması | Membran sürekli su basıncı altında kalır |
| Asansör kuyusunun ayrı yalıtılması | Kuyu ile temel birleşiminden su alır |
Fiyat ve Keşif
Temel bohçalama 2026'da m² başına 650 – 1.100 ₺ bandındadır; perde yalıtımı, drenaj levhası ve drenaj hattı ayrı kalemlerdir. Tüm kalemler ve örnek hesap için: basaltyapi.com/blog/su-yalitimi-fiyatlari-2026
Bohçalama, drenaj ve perde yalıtımını aynı ekiple, aynı iş programında yapıyoruz: basaltyapi.com/altyapi/su-yalitimi ve basaltyapi.com/altyapi/drenaj-sistemi
Temel projenizi veya kazı fotoğraflarınızı gönderin, detayı birlikte netleştirelim. Ücretsiz keşif için arayın: 0551 052 95 16 veya WhatsApp'tan yazın.
Projeniz İçin Teklif Alın
Bu konuda profesyonel destek almak ister misiniz? Ücretsiz keşif için hemen iletişime geçin.
